Azərbaycan tibb elminin parlaq simalarından biri, görkəmli alim-oftalmoloq, akademik Zərifə Əziz qızı Əliyevanın əziz xatirəsi hər il dərin ehtiramla yad edilir. 15 aprel onun anım günü yalnız bir alimin deyil, bütöv bir elmi məktəbin, yüksək mənəvi dəyərlərin və insanpərvərliyin təcəssümü olan bir ömrün xatırlanması günüdür.

Bu sözləri aia.az-a verdiyi açıqlamasında Milli Məclisin deputatı Səttar Möhbalıyev deyib.

Fikirlərini davam etdirən millət vəkili bildirib ki, Zərifə Əliyeva 1923-cü il aprelin 28-də Naxçıvan Muxtar Respublikasının Şərur rayonunun Şahtaxtı kəndində dünyaya göz açmışdır. 1942-ci ildə orta məktəbi bitirdikdən sonra Azərbaycan Dövlət Tibb İnstitutuna daxil olmuş, 1947-ci ildə bu ali təhsil ocağını əla qiymətlərlə başa vurmuşdur. Onun həyat yolu elə bu illərdən Azərbaycan səhiyyəsinə xidmət missiyası ilə müəyyənləşmişdir. 1949-cu ildən etibarən Azərbaycan Elmi-Tədqiqat Göz Xəstəlikləri İnstitutunda fəaliyyətə başlayan Zərifə Əliyeva həm praktik həkim, həm də alim kimi formalaşmışdır. O, traxoma kimi ağır infeksion xəstəliyə qarşı mübarizədə xüsusi xidmətlər göstərmiş, respublikanın müxtəlif bölgələrində müalicə və profilaktik tədbirlərin həyata keçirilməsində fəal iştirak etmişdir. Onun təklif etdiyi müalicə üsulları sayəsində bu xəstəliyin geniş yayılmasının qarşısı alınmışdır. Zərifə Əliyeva qlaukoma və digər göz xəstəliklərinin öyrənilməsi sahəsində də mühüm tədqiqatlar aparmışdır. 1960-cı ildə müdafiə etdiyi namizədlik dissertasiyası, eləcə də sonrakı elmi araşdırmaları oftalmologiya elminin inkişafına mühüm töhfə vermişdir. 1977-ci ildə tibb elmləri doktoru elmi dərəcəsi alan alim, 1983-cü ildə professor seçilmişdir. Onun elmi fəaliyyəti çoxşaxəli olmuş, görmə orqanının peşə patologiyası, virus mənşəli göz xəstəlikləri, diaqnostika və müalicə üsulları kimi aktual məsələləri əhatə etmişdir. Zərifə Əliyeva 150-yə yaxın elmi əsərin, 12 monoqrafiyanın müəllifi olmuş, “Terapevtik oftalmologiya” kimi fundamental əsərlərin yaradılmasında iştirak etmişdir. Eyni zamanda, o, gənc həkimlərin hazırlanmasına böyük önəm vermiş, onların peşəkar və mənəvi formalaşmasında mühüm rol oynamışdır. “Yüksək etimad” kitabı həkim peşəsinin etik və insani tərəflərini əks etdirən dəyərli əsərlərdən biridir.
Millət vəkili onu da bildirib ki, 1981-ci ildə oftalmologiya sahəsində qazandığı nailiyyətlərə görə SSRİ Tibb Elmləri Akademiyasının M.İ.Averbax adına mükafatına layiq görülən ilk azərbaycanlı qadın alim kimi tarixə düşmüşdür. 1983-cü ildə Azərbaycan Elmlər Akademiyasının həqiqi üzvü seçilməsi onun elmi fəaliyyətinə verilən yüksək qiymətin göstəricisi idi. Zərifə Əliyeva 1985-ci il aprelin 15-də Moskva şəhərində vəfat etmişdir. Onun adı bu gün də Azərbaycan tibb tarixində ehtiramla çəkilir və adını daşıyan Milli Oftalmologiya Mərkəzi bu irsin yaşadılmasına xidmət edir. Zərifə Əliyeva səhiyyədə kadr hazırlığına və həkimlərin ixtisasının təkmilləşdirilməsinə gərgin əmək sərf etmişdir. Alimin birbaşa rəhbərliyi altında cavan alimlərin və həkim-oftalmoloqların böyük bir nəsli yetişmişdir. Zərifə xanım tələbələrinə zəngin həyat təcrübəsini öyrətmiş, onlara diqqət və qayğı ilə yanaşmışdır. Zərifə xanım heç zaman gərgin işdən usanmamış, ürəkdən və ilhamla çalışmışdır. Onun həkim kimi fədakarlığı, yüksək vətəndaşlıq məsuliyyəti, səmimiliyi və qayğıkeşliyi, insanlara və onların problemlərinə göstərdiyi diqqət, fəal həyat mövqeyi ona həmkarlarının, yetirmələrinin və xəstələrinin dərin hörmətini qazandırmışdır. Görkəmli alimin 1983-cü ildə nəzəri və təcrübi təbabətdə qazandığı müvəffəqiyyətlərə, alınan elmi nəticələrinin səhiyyə praktikasında geniş tətbiqinə, yüksək ixtisaslı tibb kadrlarının hazırlanması yolunda göstərdiyi dəyərli xidmətlərinə görə Azərbaycan Elmlər Akademiyasının həqiqi üzvü seçilməsi respublikanın akademiklər ailəsinə yeni istiqamət, yeni nəfəs gətirdi. Adı Azərbaycan oftalmoloqları arasında Azərbaycan Elmlər Akademiyasının həqiqi üzvü seçilmiş ilk alim-oftalmoloq kimi tarixə düşdü. Akademik Zərifə Əliyeva ömrü boyu böyük ictimai iş aparmış, keçmiş SSRİ-nin Sülhü Müdafiə Komitəsinin üzvü, Azərbaycan Sülhü Müdafiə Komitəsi sədrinin müavini, “Bilik” Cəmiyyəti İdarə Heyətinin üzvü və keçmiş İttifaqın Oftalmoloqları Elmi Cəmiyyəti İdarə Heyətinin üzvü olmuşdur. O, həm də “Oftalmologiya xəbərləri” jurnalının redaksiya heyətinin üzvü idi. Zərifə Əliyeva bir sıra orden və medallara layiq görülmüş, Azərbaycanın Əməkdar elm xadimi fəxri adını almışdır. Zərifə xanım yalnız alim kimi deyil, həm də yüksək mənəviyyata malik insan kimi yadda qalmışdır. Onun humanizmi, sadəliyi, insanlara göstərdiyi diqqət və qayğı bu gün də örnəkdir.
Ulu Öndər Heydər Əliyev Zərifə xanım haqqında demişdir: “O, insanları sevərdi, heç vaxt heç kimi incitməz, heç kimi naümid qoymaz, heç kimə kömək etməkdən imtina etməzdi”. “Zərifə xanım kimi həyat yoldaşım olduğuna görə mən xoşbəxt olmuşam ailəmizin bütün yükünü o, böyük məharətlə daşıyıb”. “Zərifə xanım çox böyük alim, çox sadə və xeyirxah insan idi. Onun qarşısında baş əyirəm”.
Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyev isə xatirələrində anası haqqında xüsusi həssaslıqla bəhs edir. O qeyd edir ki, Zərifə xanımın həyat fəlsəfəsinin kökləri onun uşaqlıq illərinə gedib çıxır, çünki insanın mənəvi dəyərləri məhz həmin dövrdə formalaşır. Cənab Prezident İlham Əliyevin sözlərinə görə, onun anası xeyirxahlığın, şəfqətin və insanlara sevginin canlı nümunəsi idi. Cənab Prezident həmçinin vurğulayır ki, Zərifə xanım ömrünün son anlarında belə yüksək mənəviyyatını qoruyub saxlamış, həyatın faniliyini dərk edərək yaxşılığın əbədi olduğunu anlayırdı. O bildirir ki, Zərifə Əliyeva yalnız böyük alim deyil, eyni zamanda övladlarını Azərbaycanın layiqli vətəndaşları kimi yetişdirən qayğıkeş ana idi.
Akademik Zərifə Əliyevanın xatirəsi Azərbaycan xalqının yaddaşında daim yaşayacaq. Onun zəngin elmi irsi və yüksək insani keyfiyyətləri gələcək nəsillər üçün daim örnək olacaq-deyə Səttar Möhbalıyev fikirlərini yekunlaşdırıb.